PKW KFOR
Narodowości
Sobota, 20 październik 2018 r.

Narodowości



Najważniejsze grupy etniczne zamieszkujące Kosowo to:

Albańczycy (alb. Shqiptarët) - naród pochodzenia indoeuropejskiego zamieszkujący Albanię (ponad 3 miliony), Kosowo (1,8 miliona), Macedonię (ok. 510 tysięcy), Czarnogórę (około 31 tysięcy) oraz Europę Zachodnią -głównie Niemcy. Arboresze jako potomkowie Albańczyków mieszkają także we Włoszech. Znaczną część społeczeństwa albańskiego stanowią muzułmanie, zarówno w obrządku sunnickim, jak również bektaszyckim, pozostali to głównie bezwyznaniowcy, prawosławni i katolicy.
Albańczyków wywodzi się (według jednej z teorii, obecnie dominującej) od niezromanizowanych autochtonicznych Ilirów. W ich etnogenezie pewien udział mogli również mieć Trakowie i wiele innych nacji. Potomkami zromanizowanych Illirów są Wołosi. Początki ich państwowości sięgają XII wieku. W XIV wieku znaleźli się pod turecką dominacją, podczas której wielu z nich przeszło na islam. Niepodległość uzyskali w drugiej dekadzie XX wieku. W północnej części kraju Albańczycy zachowali pozostałości ustroju rodowo-plemiennego (np. krwawą zemstę). W kulturze narodowej dzielą się na dwie grupy: mieszkający na północy Gegowie oraz żyjący na południe od rzeki Shkumbini - Toskowie, a także dwie grupy z pogranicza grecko-albańskiego - w Czamerii Czarnowie i Labowie. Grupy te używają odmiennych dialektów języka albańskiego.

Serbowie (Срби) - naród południowosłowiański mieszkający głównie w Serbii, Chorwacji, Bośni, Słowenii, Macedonii, Czarnogórze i Stanach Zjednoczonych. Jest ich ogółem około 13 mln. Mówią w swoim języku narodowym serbskim. W większości są prawosławni (religia jest uważana przez Serbów za ważny czynnik ich tożsamości). Serbowie dzielą się na grupy regionalne: Šumadinci, Ere, Vojvođani, Bačvani, Banaćani, Bokelji, Sremci, Semberci, Krajišnici, Hercegovci, Torlaci, Šopi i inni. Czarnogórcy aż do 1945 r. byli uważani za Serbów. Serbołużyczanie lub Serbowie łużyccy przypuszczalnie mają wspólne pochodzenie z Serbami, ale obecnie nic poza wspólną narodowością słowiańską i poza nazwą ich nie łączy.

Gorani (serb. Горанци) - południowosłowiańska grupa etniczna zamieszkująca południowe Kosowo, głównie w górzystym regionie Gora-Dragaš, w większości wyznająca islam. Oprócz Kosowa, gdzie Gorani mieszkają w 18 wsiach, zamieszkują też 11 wsi w Albanii (regiony Shishtavec i Kukes) i 2 wsie w Macedonii. Posługują się dialektem zwanym "torlackim", uznawanym za odmianę języka serbskiego z elementami staro-cerkiewno-słowiańskimi i albańskimi. Odosobnione grupy żyją także poza rodzimym regionem, m.in. w Belgradzie (około 3-5 tyś. osób) i innych miejscowościach środkowej Serbii, a także we Włoszech i Turcji. W zależności od źródeł ogólną liczbę Goran szacuje się na od 80 do 90 tysięcy osób.

Bośniacy to naród południowosłowiański zamieszkujący Bośnię i Hercegowinę. Muzułmanie bośniaccy, zostali uznani za odrębny naród w 1969 r. przez rząd Jugosławii głównie ze względu na wyznanie i związaną z nim obyczajowość. Jugosławia wydzieliła Bośniaków jako odrębny naród, aby zakończyć konflikt między Serbami i Chorwatami, którzy uznawali, że słowiańscy muzułmanie należą do ich narodów W latach 1992-1993 w czasie wojny domowej Bośniacy byli przymusowo wysiedlani przez Serbów, zdarzały się także akty ludobójstwa.
Bośniacy mają etniczny słowiański rodowód wspólny z Serbami i Chorwatami oraz Macedończykami, natomiast różnią się religią - przechodzili na islam w różnych okresach niewoli tureckiej. Przyczyny były różnorodne: społeczno-ekonomiczne (zwolnienie z płacenia podatku od "niewiernych" - (dżizja) i możliwość nabywania ziemi), ale również religijne (m.in. związane z bogomilizmem), później także kulturowo-polityczne.
Posługują się dialektem bośniackim języka serbsko-chorwackiego z wpływami języka tureckiego. Zachowali ludową kulturę słowiańską, nasycając ją kolorytem orientalnym, co dało w rezultacie oryginalny konglomerat kulturowy, z doskonale zachowanymi archaicznymi formami kultury materialnej i duchowej.

Turcy - najliczniejszy spośród ludów tureckich.Turcy są twórcami Imperium Osmańskiego - wielkiego państwa, rozciągającego się w czasach swej świetności na cały Bliski Wschód, Bałkany i Afrykę Północną. Jako muzułmanie, na całym opanowanym przez siebie terytorium propagowali islam w jego sunnickiej wersji. Skutkiem tego było powstanie odrębnych narodów i grup etnicznych - Bośniaków i innych zislamizowanych Słowian. Obecnie Turcy stanowią większość mieszkańców Azji Mniejszej. Ich liczebność ocenia się na około 70 mln, z tego w samej Turcji 58 min. Na Cyprze znani są jako Turcy cypryjscy.

Romowie, albo Cyganie (nazwa własna w języku romskim Roma) - nieterytorialny naród lub grupa etniczna pochodzenia indyjskiego, której członkowie tworzą diasporę zamieszkującą większość państw świata. Romowie stanowią społeczność wysoce zróżnicowaną pod względem językowym oraz kulturowym, a także zajmującą rozmaite nisze w ekonomiczno-społecznej strukturze krajów zamieszkania. Mimo takiej niejednolitości czynnikiem wspólnym dla większości tradycyjnych grup jest przestrzeganie zwyczajów, wynikających z subiektywnego rozumienia zasad romskiej kultury (romanipen).